Tập đoàn Boeing, có trụ sở chính tại Hoa Kỳ, là một trong những tên tuổi lớn nhất trong ngành hàng không. Khi nói đến sản xuất máy bay, thị trường toàn cầu đang tồn tại tình trạng độc quyền song phương. Boeing và Airbus là hai công ty duy nhất trên thế giới sản xuất máy bay phản lực được các hãng hàng không trên toàn thế giới sử dụng.

Vấn đề là Boeing đột nhiên rơi vào cái mà nhiều nhà phê bình gọi là "khủng hoảng an toàn hành khách". Nói một cách đơn giản, hai máy bay phản lực do Boeing sản xuất đã gặp nạn gần như giống hệt nhau. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng các máy bay này chưa được thiết kế hoặc thử nghiệm đúng cách.

Vì máy bay Boeing 737 Max được nhiều hãng hàng không trên toàn thế giới sử dụng nên tác động kinh tế của cuộc khủng hoảng an toàn hành khách này chắc chắn là rất lớn. Trong bài viết này, chúng ta sẽ xem xét vấn đề này từ góc nhìn của nhiều bên. Chúng ta sẽ cố gắng tìm hiểu tác động kinh tế đối với tất cả các bên liên quan.

Cuộc khủng hoảng lan rộng trên toàn thế giới như thế nào

Hai máy bay Boeing đã bị rơi liên tiếp trong vài ngày qua. Cả hai máy bay đều cùng một mẫu, tức là Boeing 737 Max. Một chiếc do Lion Air vận hành, chiếc còn lại do Ethiopian Airlines vận hành. Cả hai vụ tai nạn này đã khiến khoảng 350 người thiệt mạng, gây ra một sự hoảng loạn lớn trong ngành hàng không!

Có thể có nhiều yếu tố khác nhau khiến máy bay gặp sự cố. Phi công có thể chưa được đào tạo, hoặc có thể việc bảo trì chưa được thực hiện đúng cách. Tuy nhiên, cả hai máy bay này đều gặp nạn theo cùng một cách. Chúng rơi chỉ vài phút sau khi cất cánh, khi phi công đã chuyển máy bay sang chế độ lái tự động.

Các chuyên gia đã bày tỏ lo ngại về các khía cạnh an toàn của máy bay Boeing 737 Max. Theo nhiều chuyên gia, kế hoạch này chỉ đơn giản là một phiên bản kéo dài của Boeing 737, mẫu máy bay bán chạy nhất trên toàn thế giới. Tuy nhiên, bằng cách kéo dài máy bay một cách vô ý, công ty đã thay đổi tính khí động học, chẳng hạn như trọng tâm của máy bay. Đây có thể là một trong những lý do khiến máy bay mất kiểm soát khi bật chế độ lái tự động và cuối cùng bị rơi.

Khi mối lo ngại về an toàn của những chiếc máy bay này lan rộng khắp thế giới, các chính phủ đã bắt đầu hành động để đảm bảo an toàn cho hành khách. Lần lượt, chính phủ Hoa Kỳ, Canada và thậm chí cả Ấn Độ đã ra lệnh ngừng bay toàn bộ máy bay Boeing 737 Max cho đến khi có thông báo mới.

Hiện tại, có khoảng 400 chiếc Boeing 737 Max được cho là đang hoạt động, tức là chúng được thiết kế để chở hàng ngàn hành khách đi lại. Nhiều hãng hàng không có mật độ máy bay này cao hơn các hãng khác. Ví dụ, Air Canada có 24 chiếc máy bay loại này trong đội bay. Do đó, việc ngừng bay đột ngột của những chiếc máy bay này đang ảnh hưởng rất lớn đến tình hình tài chính của khách hàng.

Khắc phục sự cố

Tác động tài chính đầu tiên và rõ ràng nhất của những sự cố này là Boeing sẽ phải khắc phục bất kỳ vấn đề nào mà máy bay gặp phải. Hơn nữa, việc này cần được thực hiện nhanh chóng mà không ảnh hưởng đến an toàn của hành khách. Cần hiểu rằng các hãng hàng không đang thiệt hại gần 25 triệu đô la mỗi ngày kể từ khi những chiếc máy bay này bị ngừng bay. Tuy nhiên, an toàn của hành khách là vô cùng quan trọng, và việc bỏ qua điều này sẽ đặt ra câu hỏi về khả năng tồn tại của toàn ngành.

Có hai khả năng. Thứ nhất, vấn đề có thể do lỗi phần mềm. Trong trường hợp này, việc khắc phục sẽ tương đối rẻ hơn và dễ thực hiện. Việc thay đổi phần mềm có thể được thực hiện tương đối nhanh chóng và với chi phí thấp hơn. Thứ hai, Boeing có thể sẽ phải thực hiện những thay đổi vật lý đối với thiết kế của từng máy bay. Việc này có thể rất tốn kém và cũng có thể mất rất nhiều thời gian.

Không còn nghi ngờ gì nữa, chi phí khắc phục những vấn đề này phải do chính Boeing gánh chịu. Đây chính là lý do khiến giá cổ phiếu Boeing lao dốc ngay khi tin tức về những vụ tai nạn này lan truyền.

Các vụ kiện từ hành khách

Hiện tại, cuộc điều tra về trách nhiệm của Boeing đang được tiến hành. Nếu Boeing bị xác định phải chịu trách nhiệm cho những vụ tai nạn này, công ty có thể phải đối mặt với hàng loạt vụ kiện tại các tòa án khác nhau trên toàn thế giới. Thứ nhất, có rất nhiều hành khách đã phải chịu những tác động kinh tế do việc hủy chuyến và chậm trễ xảy ra sau khi những chiếc máy bay này bị cấm bay. Tuy nhiên, quan trọng hơn, có khoảng 400 người có thể đã thiệt mạng do sự tắc trách của Boeing. Ngoài ra, mạng sống của hàng ngàn người khác đã bị đe dọa vì những chiếc máy bay này chở hàng ngàn người và bay qua các khu vực đông dân cư mỗi ngày! Boeing có thể phải trả giá đắt nếu bị kết tội.

Các vụ kiện từ các hãng hàng không

Hầu hết các hãng hàng không sở hữu những máy bay này đang lỗ hàng triệu đô la mỗi ngày do sự thất bại của Tập đoàn Boeing. Giờ đây, vì hành khách đã biết rằng những chiếc máy bay này không an toàn, họ sẽ hoài nghi khi đi trên những chiếc máy bay đó ngay cả sau khi Boeing đã sửa chữa chúng. Do đó, thời gian Boeing mất để sửa chữa những chiếc máy bay này sẽ ảnh hưởng đến lợi nhuận của các hãng hàng không này. Ngoài ra, sẽ có tác động thứ cấp vì thương hiệu của họ cũng sẽ bị pha loãng. Nhiều khả năng nhiều hãng hàng không sẽ hủy đơn đặt hàng với Tập đoàn Boeing và thực sự chuyển sang Airbus.

Tóm lại, tác động tài chính của vụ bê bối Boeing đang diễn ra này sẽ rất lớn. Hàng tỷ đô la sẽ bị mất. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ liệu Bowing sẽ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại hay một phần chi phí này sẽ do các hãng hàng không và khách hàng cuối cùng gánh chịu.